Μπορεί ένας εκπαιδευτικός να προετοιμαστεί για μια έντονη αντιπαράθεση με έναν γονέα πριν βρεθεί πραγματικά απέναντί του; Στην Αυστραλία θεωρούν πως ναι — και για να το πετύχουν επιστρατεύουν την τεχνητή νοημοσύνη και ένα ασυνήθιστο ρομπότ.
Το La Trobe University χρησιμοποιεί τον Fletch, ένα κοινωνικό ρομπότ που αναλαμβάνει τον ρόλο ενός δυσαρεστημένου ή ακόμη και ιδιαίτερα πιεστικού γονέα. Απέναντί του κάθονται φοιτητές που προετοιμάζονται να γίνουν εκπαιδευτικοί, αλλά και δάσκαλοι στα πρώτα χρόνια της καριέρας τους.
Ο στόχος δεν είναι να μάθουν απλώς τι πρέπει να πουν. Είναι να βρεθούν μέσα σε μια δύσκολη συζήτηση, να αισθανθούν την πίεση και να εξασκηθούν στο πώς μπορούν να διατηρήσουν τον έλεγχο όταν η κατάσταση αρχίζει να ξεφεύγει.
Όταν μια συζήτηση με τον γονέα γίνεται σύγκρουση
Η ιδέα πίσω από το πρόγραμμα προέκυψε από ένα πρόβλημα που φαίνεται να απασχολεί όλο και περισσότερο τα σχολεία της Αυστραλίας: τις δύσκολες, και σε ορισμένες περιπτώσεις επιθετικές, αντιπαραθέσεις ανάμεσα σε γονείς και εκπαιδευτικούς.
Η καθηγήτρια Therese Keane, ειδικός στην ψηφιακή εκπαίδευση στο La Trobe University, επισημαίνει ότι οι περισσότερες οικογένειες συνεργάζονται φυσιολογικά με τα σχολεία. Υπάρχουν όμως και περιστατικά στα οποία μια διαφωνία μπορεί να μετατραπεί σε λεκτική επίθεση ή να κλιμακωθεί ακόμη περισσότερο.
Για έναν νέο εκπαιδευτικό, που δεν έχει αντιμετωπίσει ξανά ανάλογη κατάσταση, μια τέτοια εμπειρία μπορεί να είναι ιδιαίτερα δύσκολη. Σύμφωνα με τους ερευνητές, επαναλαμβανόμενες συγκρούσεις μπορούν να επηρεάσουν την αυτοπεποίθηση των εκπαιδευτικών, να αυξήσουν το άγχος και την επαγγελματική εξουθένωση και, σε κάποιες περιπτώσεις, να συμβάλουν ακόμη και στην απόφασή τους να εγκαταλείψουν το επάγγελμα.
Και το γενικότερο κλίμα στα αυστραλιανά σχολεία δείχνει ότι το ζήτημα δεν είναι αμελητέο. Η μακροχρόνια έρευνα για την υγεία και την ευημερία των διευθυντών σχολείων καταγράφει σημαντική αύξηση της έκθεσής τους σε περιστατικά βίας και απειλών. Στα στοιχεία για το 2025, σχεδόν οι μισοί διευθυντές δήλωσαν ότι είχαν έρθει αντιμέτωποι με σωματική βία, ενώ περισσότεροι από τους μισούς ανέφεραν απειλές βίας.
Ο Fletch δεν κάνει τη ζωή εύκολη στον εκπαιδευτικό
Για να γίνει η προσομοίωση όσο το δυνατόν πιο κοντά στην πραγματικότητα, η ερευνητική ομάδα μίλησε με έμπειρους ανθρώπους της εκπαίδευσης και κατέγραψε καταστάσεις που συναντούν συχνά στα σχολεία.
Ένας γονέας μπορεί, για παράδειγμα, να θεωρεί αποκλειστικά υπεύθυνο τον δάσκαλο για τους χαμηλούς βαθμούς του παιδιού του. Άλλος μπορεί να αμφισβητεί μια αποβολή ή να αρνείται ότι υπάρχει πρόβλημα συμπεριφοράς. Υπάρχουν επίσης περιπτώσεις έντονων email, παραπόνων για bullying ή γονέων που δεν αποδέχονται βασικούς κανόνες λειτουργίας του σχολείου.
Αυτές οι πραγματικές εμπειρίες μετατράπηκαν σε σενάρια και, με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης, ο Fletch μπορεί να παίρνει διαφορετικές «προσωπικότητες» και να προσαρμόζει την αντίδρασή του ανάλογα με όσα του λέει ο εκπαιδευτικός.
Και δεν πρόκειται για μια ήρεμη άσκηση ερωτήσεων και απαντήσεων.
Καθώς προχωρά η συζήτηση, το ρομπότ μπορεί να γίνει περισσότερο απαιτητικό, να αλλάξει τον τόνο της φωνής του και να πιέσει περισσότερο τον συνομιλητή του. Μια σύντομη προσομοίωση λίγων λεπτών είναι αρκετή ώστε αρκετοί εκπαιδευόμενοι να καταλάβουν πόσο εύκολα μπορεί να χαθεί η ψυχραιμία σε μια πραγματική αντιπαράθεση.
Η εκπαιδευτικός και υποψήφια διδάκτορας Cherry Demir, η οποία συμμετέχει στο πρόγραμμα, θεωρεί ότι αυτή ακριβώς η πίεση είναι που κάνει την άσκηση χρήσιμη. Ο νέος εκπαιδευτικός έχει την ευκαιρία να κάνει λάθη σε ένα ασφαλές περιβάλλον, να δει πώς αντιδρά και σταδιακά να αποκτήσει μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση.
Η τεχνητή νοημοσύνη ως «προπόνηση» για πραγματικές καταστάσεις
Στην ανάπτυξη των σεναρίων συμμετείχε και ο Henry Grossek, ο οποίος αποχώρησε από την εκπαίδευση το 2025 έχοντας πίσω του 57 χρόνια επαγγελματικής εμπειρίας, τα 38 ως διευθυντής σχολείου.
Η δική του εμπειρία είναι ότι οι σχέσεις μέσα στο σχολικό περιβάλλον έχουν γίνει πιο πιεστικές τα τελευταία χρόνια. Μετά την πανδημία, υποστηρίζει, τόσο οι οικογένειες όσο και οι εκπαιδευτικοί βρίσκονται αντιμέτωποι με μεγαλύτερη πίεση και αυτό πολλές φορές δυσκολεύει μια ήρεμη και παραγωγική συζήτηση.
Σε αυτό ακριβώς το σημείο οι δημιουργοί του Fletch βλέπουν τη μεγαλύτερη αξία του: όχι στο να αντικαταστήσει την ανθρώπινη επικοινωνία, αλλά στο να δώσει στους εκπαιδευτικούς την ευκαιρία να την εξασκήσουν πριν βρεθούν σε μια πραγματική κρίση.
Οι ερευνητές εξετάζουν ήδη και άλλες πιθανές χρήσεις της τεχνολογίας. Στο μέλλον, ανάλογες προσομοιώσεις θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για δύσκολες συζητήσεις μεταξύ εκπαιδευτικών ή μεταξύ εκπαιδευτικών και μαθητών.
Υπάρχουν ακόμη σκέψεις για έναν διαφορετικό ρόλο του Fletch μέσα στην ίδια την τάξη, αν και αυτές βρίσκονται σε πιο πρώιμο στάδιο.
Το ενδιαφέρον στην περίπτωση του αυστραλιανού πανεπιστημίου είναι ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν χρησιμοποιείται για να γράψει μια εργασία ή να διορθώσει ένα διαγώνισμα. Χρησιμοποιείται για κάτι πολύ πιο ανθρώπινο: να προετοιμάσει έναν άνθρωπο για μια δύσκολη συζήτηση με έναν άλλο άνθρωπο.
Και ίσως εκεί να βρίσκεται μία από τις πιο ενδιαφέρουσες εφαρμογές της AI στην εκπαίδευση — όχι στο να πάρει τη θέση του εκπαιδευτικού, αλλά στο να τον βοηθήσει να είναι καλύτερα προετοιμασμένος όταν τα πράγματα στην πραγματική ζωή δυσκολεύουν.
Πηγές: ABC News, La Trobe University, Australian Principal Occupational Health, Safety and Wellbeing Survey
