Σε ένα πεδίο δοκιμών στο Blacksburg της Βιρτζίνια, τρία ρομπότ βρέθηκαν μπροστά σε ένα ασυνήθιστο πρόβλημα: δεν έπρεπε απλώς να ακολουθούν εντολές, αλλά να αποφασίζουν ποιο από αυτά ήταν καταλληλότερο για κάθε νέα επιστημονική αποστολή. Ένα drone παρατηρούσε τον χώρο από ψηλά, ένα rover χαρτογραφούσε το έδαφος με lidar και ένα δεύτερο rover διέθετε ρομποτικό βραχίονα για συλλογή δειγμάτων.
Η δοκιμή πραγματοποιήθηκε το καλοκαίρι από τη NASA και συνεργάτες της στο Virginia Tech Transportation Institute. Το σύστημα ονομάζεται ASTRA, από τις λέξεις Adaptive Sensing Technology for Responsive Autonomy. Ο στόχος του είναι πιο φιλόδοξος από μια επίδειξη τηλεκατευθυνόμενων μηχανών: να δημιουργηθεί ένας αξιόπιστος ψηφιακός συνεργάτης που θα μπορεί να λειτουργεί εκεί όπου ο άνθρωπος δεν μπορεί να δίνει οδηγίες σε πραγματικό χρόνο.
Δεν εκτελούσαν απλώς μια λίστα
Στην αρχή κάθε δοκιμής, οι άνθρωποι έδιναν στο drone τους βασικούς επιστημονικούς στόχους. Από εκεί και πέρα, το λογισμικό της ομάδας εκτιμούσε την πιθανή αξία κάθε σημείου, τις αποστάσεις, τις δυνατότητες του κάθε ρομπότ και τους κινδύνους της διαδρομής. Έπειτα ανέθετε τη δουλειά στο καταλληλότερο μέλος του στόλου.
Το κρίσιμο τεστ ήρθε όταν το drone εντόπισε έναν νέο στόχο ενώ εκτελούσε ήδη άλλη αποστολή. Αντί να εγκαταλείψει αυτό που έκανε ή να αγνοήσει την ανακάλυψη, σταμάτησε για να αξιολογήσει την ευκαιρία και κάλεσε ένα άλλο ρομποτικό μέσο να την ερευνήσει. Με άλλα λόγια, ο στόλος συμπεριφέρθηκε περισσότερο σαν ομάδα πεδίου παρά σαν τρία μηχανήματα που περιμένουν την επόμενη εντολή.
Δες κ αυτό
Η NASA περιγράφει πως το ASTRA συνδυάζει αντικειμενικά δεδομένα —ταχύτητα, απόσταση, διαθέσιμα όργανα— με προτεραιότητες που έχουν τεθεί από ανθρώπους. Πόσο σημαντικό είναι ένα δείγμα; Αξίζει το πιθανό εύρημα το ρίσκο; Πρέπει η ομάδα να επιμείνει στον αρχικό στόχο ή να ακολουθήσει μια απρόσμενη ένδειξη; Αυτές είναι αποφάσεις που μέχρι σήμερα απαιτούσαν ενεργό επιστημονική κρίση από τη Γη.
Γιατί αυτό έχει σημασία μακριά από τη Γη
Στον Άρη, μια εντολή μπορεί να χρειαστεί αρκετά λεπτά για να φτάσει. Στους εξωτερικούς πλανήτες, η καθυστέρηση μετριέται σε ώρες. Ένα ενδιαφέρον φαινόμενο μπορεί να έχει εξαφανιστεί μέχρι να δουν οι χειριστές τα δεδομένα, να συζητήσουν και να στείλουν νέα οδηγία. Η αυτονομία δεν είναι λοιπόν απλώς ευκολία· μπορεί να κρίνει αν μια αποστολή θα προλάβει μια μοναδική επιστημονική ευκαιρία.
Αυτό δεν σημαίνει ότι τα ρομπότ αντικαθιστούν τους επιστήμονες. Οι άνθρωποι εξακολουθούν να καθορίζουν τους στόχους, τα όρια κινδύνου και το τι θεωρείται πολύτιμη γνώση. Το σύστημα δοκιμάζεται ως προέκταση της ανθρώπινης ομάδας, ιδιαίτερα σε επικίνδυνες περιοχές της Σελήνης και του Άρη ή σε αποστολές τόσο μακρινές ώστε η συνεχής καθοδήγηση να είναι αδύνατη.
Στην ανάπτυξη συμμετέχουν το Goddard Space Flight Center, η Noblis, η Aurora Engineering και το University of Tulsa. Η Noblis παρέχει τις επίγειες δυνατότητες του ρομποτικού στόλου και περιγράφει την έρευνά της γύρω από αυτόνομα συστήματα που παίρνουν αποφάσεις σε σύνθετα περιβάλλοντα.
Το ASTRA συναντά μια ευρύτερη αλλαγή που ήδη παρακολουθούμε: από την τεχνητή νοημοσύνη που προβλέπει λάθη αυτόνομων οχημάτων, μέχρι τα νέα τσιπ που βλέπουν και θυμούνται, οι μηχανές αποκτούν την ικανότητα να αντιδρούν πριν προλάβει να παρέμβει κάποιος από μακριά. Το δύσκολο βήμα δεν είναι να κινηθούν μόνες τους. Είναι να μάθουμε πότε μπορούμε να εμπιστευτούμε την κρίση τους.
Πηγές: NASA Planetary Expeditions· Noblis Technology Labs and Research Centers.
Φωτογραφία: ArtHouse Studio / Pexels Πηγή εικόνας
