Το El Niño που έχει εγκατασταθεί στον τροπικό Ειρηνικό συνεχίζει να ενισχύεται και οι νεότερες επίσημες προβλέψεις ανεβάζουν αισθητά την πιθανότητα να εξελιχθεί σε πολύ ισχυρό επεισόδιο. Η αμερικανική NOAA εκτιμά πλέον ότι υπάρχει πιθανότητα μεγαλύτερη από 90% να φτάσει σε αυτή την κατηγορία κατά το φθινόπωρο και τον χειμώνα του βόρειου ημισφαιρίου 2026–2027.
Η ενημέρωση της 10ης Σεπτεμβρίου δεν περιγράφει ένα υποθετικό σενάριο για το μακρινό μέλλον. Οι θερμοκρασίες στην επιφάνεια του κεντρικού και ανατολικού ισημερινού Ειρηνικού είναι ήδη πολύ πάνω από τον μέσο όρο, ενώ σε ορισμένες περιοχές οι υποθαλάσσιες αποκλίσεις ξεπερνούν τους 10 βαθμούς Κελσίου. Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός είχε προειδοποιήσει λίγες ημέρες νωρίτερα ότι το φαινόμενο αναμένεται να κορυφωθεί προς το τέλος του έτους και να επηρεάζει το κλίμα μέσα στο 2027.
Τι δείχνουν οι αριθμοί της NOAA
Ο ευρέως χρησιμοποιούμενος δείκτης Niño-3.4 έφτασε τον Αύγουστο σε απόκλιση περίπου +1,8°C, ενώ ανατολικότερα οι δείκτες Niño-3 και Niño-1+2 έφτασαν αντίστοιχα περίπου τους +2,5°C και +3,4°C. Οι αριθμοί αυτοί δεν είναι θερμοκρασίες ολόκληρου του πλανήτη· μετρούν πόσο θερμότερη από το κανονικό είναι η επιφάνεια συγκεκριμένων ζωνών του Ειρηνικού.
Για την περίοδο Οκτωβρίου–Δεκεμβρίου, η NOAA δίνει πιθανότητα 75% ο τριμηνιαίος δείκτης RONI να φτάσει ή να ξεπεράσει τους +2,5°C. Αν συμβεί, θα πρόκειται για επίπεδο ισχυρότερο από εκείνα που έχουν καταγραφεί στη συγκεκριμένη σειρά αναφοράς από το 1950. Η υπηρεσία τονίζει ότι οι εκτιμήσεις βασίζονται σε παρατηρήσεις ωκεανού και ατμόσφαιρας, αλλά παραμένουν προβλέψεις και θα ανανεώνονται κάθε μήνα.
Σχεδόν βέβαιη παραμονή έως τον Φεβρουάριο
Τα πολυμοντελικά συστήματα του WMO δείχνουν σχεδόν 100% πιθανότητα το El Niño να διατηρηθεί έως τον Φεβρουάριο του 2027. Η τόσο υψηλή συμφωνία μεταξύ των εποχικών μοντέλων είναι ασυνήθιστη. Παράλληλα, η NOAA εκτιμά 100% πιθανότητα συνθηκών El Niño στα διαδοχικά τρίμηνα έως και τον Δεκέμβριο–Ιανουάριο–Φεβρουάριο, με την πιθανότητα να υποχωρεί σταδιακά αργότερα την άνοιξη.
Ο όρος «super El Niño» χρησιμοποιείται συχνά σε τίτλους, αλλά δεν αποτελεί επίσημη κατηγορία του WMO. Ο οργανισμός ταξινομεί τα επεισόδια ως ασθενή, μέτρια, ισχυρά ή πολύ ισχυρά. Αυτή η διάκριση έχει σημασία, επειδή ένας δραματικός όρος μπορεί να δημιουργήσει την εντύπωση ότι προβλέπεται η ίδια καταστροφή παντού.
Δες κ αυτό
Πολύ ισχυρό δεν σημαίνει ίδιος καιρός σε κάθε χώρα
Το El Niño αλλάζει τη μεταφορά θερμότητας από τον ωκεανό προς την ατμόσφαιρα και μετατοπίζει μεγάλης κλίμακας μοτίβα ανέμων και βροχοπτώσεων. Ένα πολύ ισχυρό επεισόδιο αυξάνει τον κίνδυνο ξηρασίας, πλημμυρών και ακραίας ζέστης σε διαφορετικές περιοχές. Δεν καθορίζει, όμως, μόνο του τον καιρό μιας πόλης ή μιας χώρας.
Η εποχή, οι συνθήκες στον Ατλαντικό και στον Ινδικό Ωκεανό και άλλα συστήματα της ατμόσφαιρας μπορούν να ενισχύσουν ή να περιορίσουν τις τυπικές επιδράσεις. Για το διάστημα Σεπτεμβρίου–Νοεμβρίου, τα μοντέλα του WMO δείχνουν αυξημένη πιθανότητα θερμοκρασιών πάνω από τα κανονικά επίπεδα στις περισσότερες χερσαίες περιοχές, μαζί με έντονες μεταβολές στις ζώνες βροχής.
Αυτό δεν αποτελεί συγκεκριμένη πρόγνωση για την Ελλάδα ούτε επιτρέπει να ειπωθεί από τώρα πώς θα είναι κάθε μήνας του ελληνικού χειμώνα. Οι παγκόσμιες εποχικές εκτιμήσεις χρειάζονται εξειδίκευση από τις αρμόδιες εθνικές μετεωρολογικές υπηρεσίες. Το επιβεβαιωμένο μήνυμα είναι ότι ένα από τα ισχυρότερα φυσικά μοτίβα του κλιματικού συστήματος βρίσκεται σε γρήγορη ενίσχυση και απαιτεί μεγαλύτερη ετοιμότητα.
Ένας θερμότερος κόσμος πίσω από το φυσικό φαινόμενο
Το El Niño είναι φυσική διακύμανση και έχει συμβεί πολλές φορές πριν από τη σύγχρονη κλιματική αλλαγή. Σήμερα, όμως, δρα πάνω σε έναν πλανήτη που έχει ήδη θερμανθεί από τις ανθρώπινες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Οι δύο παράγοντες δεν είναι το ίδιο πράγμα, αλλά μπορούν να λειτουργούν ταυτόχρονα, αυξάνοντας την πιθανότητα νέων ρεκόρ θερμοκρασίας και επιβαρύνοντας ευάλωτες περιοχές.
Τα τελευταία επεισόδια δείχνουν πόσο απρόβλεπτη μπορεί να γίνει η έκφραση της φύσης από τόπο σε τόπο. Η ξηρότερη έρημος του κόσμου ντύθηκε πρόσφατα στα λευκά, ενώ μια ηφαιστειακή «κουβέρτα» στις Άνδεις αποκάλυψε πώς αλλάζουν ολόκληρα τοπία σε γεωλογικό χρόνο. Το El Niño λειτουργεί σε διαφορετική κλίμακα: όχι ως μία καταιγίδα, αλλά ως μηχανισμός που μετακινεί τις πιθανότητες του καιρού σε μεγάλο μέρος του πλανήτη.
Πηγές
- NOAA Climate Prediction Center — ENSO Diagnostic Discussion, 10 Σεπτεμβρίου 2026
- World Meteorological Organization — El Niño set to become very strong
- NOAA CPC — Official ENSO probabilities, Σεπτέμβριος 2026
Φωτογραφία αρχείου: Vinicius A. Nascimento / Pexels Πηγή εικόνας
